ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮೊದಲನೇ ಹಬ್ಬ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯ ಮಕರ ರಾಶಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ದಿನವನ್ನು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ಜ.15ರಂದು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಈ ಕೆಳಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್-ಲೋಹ್ರಿ:
ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲಿ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಲೋಹ್ರಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೀಪೋತ್ಸವಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡದಂತಹ ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೆಂಕಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಗೆ ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು, ಜನರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟವಾಗಿರುವ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಗುಜರಾತ್-ಉತ್ತರಾಯಣ:
ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದರೆ ಉತ್ತರಾಯಣ. ಅಂದರೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಾಟದ ಅದ್ಭುತ ಮೋಜು. ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಿಶ್ರ ತರಕಾರಿ ಖಾದ್ಯವಾದ ಉಂಡಿಯು ಮತ್ತು ಜಿಲೇಬಿಯಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿನಿಸುಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಖುಷಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.. ಉತ್ತರಾಯಣವು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಅಹಮದಾಬಾದ್ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಳಿಪಟ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಮಿಳುನಾಡು-ಪೊಂಗಲ್:
ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೋಗಿ (ದಿನ 1): ಜನರು ಹಳೆಯ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಸುಡುತ್ತಾರೆ, ಹೊಸದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಥಾಯ್ ಪೊಂಗಲ್ (ದಿನ 2): ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ಅಕ್ಕಿ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿ ಖಾದ್ಯವಾದ ಪೊಂಗಲ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ (ಸೂರ್ಯ ದೇವರು) ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಟ್ಟು ಪೊಂಗಲ್ (ದಿನ 3): ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಣುಮ್ ಪೊಂಗಲ್ (ದಿನ 4): ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಪೊಂಗಲ್ ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಪುನರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ರಜಾದಿನವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ-ಎಳ್ಳುಬೆಲ್ಲ ಸಂಪ್ರದಾಯ:
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಎಳ್ಳು, ಬೆಲ್ಲ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಹುರಿದ ಕಡಲೆಕಾಯಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬು ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೋಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು ಆಧಾರಿತ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಂತಹ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳ ಓಟ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ-ಎಳ್ಳಿನ ಉಂಡೆ:
ಎಳ್ಳಿನ ಲಡ್ಡು ಅಥವಾ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಚರಣೆಯೆಂದರೆ ಗಾಳಿ ಪಟ ಹಾರಿಸುವುದು. ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರನ್ ಪೋಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್-ಕಿಚಡಿ:
ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಕಿಚಡಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಿಚಡಿ ಅಡುಗೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಋತುಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಕ್ಕಿ, ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಊಟವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು, ಕಂಬಳಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ-ಗಂಗಾ ಸಾಗರ ಮೇಳ:
ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗಂಗಾ ಸಾಗರ ಮೇಳವು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಗಂಗಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ ಸಂಗಮಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಸಂದರ್ಭವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಅಗಾಧವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜಸ್ಥಾನ-ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದು:
ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಪುರದ ದಿಗಂತವು ಗಾಳಿಪಟಗಳ ರೋಮಾಂಚಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಜಕ್, ತಿಲ-ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಾಡೂಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ-ಮಾಘ ಮೇಳ:
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾಘ ಮೇಳವು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಸಾಧನವಾಗಿ, ಭಕ್ತರು ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳು ಸೇರುವ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಿಲ ಲಡ್ಡೂ, ಗುಡ್ ಲಡ್ಡೂ ಮತ್ತು ಖಿಚಡಿ ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರು ಬಡವರಿಗೆ ಆಹಾರ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಸ್ಸಾಂ-ಮಾಘ ಬಿಹು:
ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾಘ ಬಿಹು ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬವು ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಸುಗ್ಗಿಯ ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಎಮ್ಮೆಗಳ ಕಾಳಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿಥಾ (ಅಕ್ಕಿ ಕೇಕ್) ಮತ್ತು ಲಾಡು (ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲ) ಮೊದಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ-ಪೆದ್ದ ಪಾಂಡುಗ:
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಪೆದ್ದ ಪಾಂಡುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭೋಗಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಕನುಮ ಎಂಬ ಮೂರು ದಿನದ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಭೋಗಿ ದಿನದಂದು ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ಮನೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕನುಮದ ದಿನ ದನಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಕೃಷಿ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.
