ಪ್ರಧಾನಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೂ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ? ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧೇಯಕ!

ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಕೂಡ ಜೈಲು ಪಾಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಧೇಯಕವೊಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಬರುವ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಸಂವಿಧಾನ (130ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ವಿಧೇಯಕ, 2025’ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರೋಧಕ ಈ ಮಸೂದೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯು (JPC) ಜುಲೈ 17 ರಂದು ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ವರದಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು, ಜುಲೈ 20 ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿರುವ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಾಸ್ ಮಾಡಲು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನಿದು ವಿಧೇಯಕ? ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು?

ರಾಜಕೀಯದ ಅಪರಾಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ತಡೆ: ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು ಈ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಜಾ: ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ಈ ಬಿಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನಿ, ಸಿಎಂ ಅಥವಾ ಸಚಿವರು 5 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, ಸತತ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.

ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕ್ರಮ: ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಥವಾ ಸಿಎಂ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ಬಂಧನದ 31ನೇ ದಿನದಂದು ಈ ಕ್ರಮವು ತಾನಾಗಿಯೇ (ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ) ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತಡೆ: ಜೆಪಿಸಿ (JPC) ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಇದರ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಸಮರ್ಥನೆ

ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಈ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. “ಯಾವುದೇ ಪ್ರಧಾನಿ, ಸಿಎಂ ಅಥವಾ ಸಚಿವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ದೆಹಲಿಯ ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಸೆಂಥಿಲ್ ಬಾಲಾಜಿ ಅವರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತಿದೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ಆರೋಪ

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿವೆ.

ಸಿಪಿಐ ನಾಯಕ ಡಿ. ರಾಜಾ ಮಾತನಾಡಿ, "ಈ ವಿಧೇಯಕವು ರಾಜಕೀಯ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ದೋಷಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವ ಮೊದಲೇ, ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಚುನಾಯಿತ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಇದು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಲಿದೆ," ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸಾದುದ್ದೀನ್ ಓವೈಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು 30 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಸ್ಟಡಿ ಕೋರಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಈ ಮಸೂದೆಯು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಯಕರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಎನ್‌ಡಿಎ ಸಂಸದರು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತೃತೀಯಾಂಶ ಬಹುಮತದ ಸವಾಲು

ಹರ್ಸಿಮ್ರತ್ ಕೌರ್ ಬಾದಲ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ, 30 ಸದಸ್ಯರ ಜೆಪಿಸಿ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಅಲ್ಲದ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ವರದಿ ಅಂಗೀಕಾರವಾದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದರು ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ (dissent notes) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ) ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಪಾಸ್ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ತೃತೀಯಾಂಶ (2/3) ಬಹುಮತ ಸಿಗಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. (ಏಜೆನ್ಸಿಸ್)