ಇಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ : ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 25 ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಹುಡುಕಾಟ, ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಳೆದುಹೋದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಮಾಜ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳು ನಿರಂತರ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ

ಈ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸವು ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 25 ಮೇ 1979 ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷದ ಇಟನ್ ಪ್ಯಾಟ್ಜ್ (Etan Patz) ಎಂಬ ಬಾಲಕ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾದನು. ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹುಡುಕಾಡಿದರೂ ಆತನ ಪತ್ತೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಘಟನೆಯು ಇಡೀ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ, 1983 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾವು ಮೇ 25 ಅನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿ, ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯಿತು.

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಳವಳಗಳು

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ (Human Trafficking),ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ, ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಆನ್‌ ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗು ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಮಗುವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಥಿತಿ

ಭಾರತದಲ್ಲೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ (NCRB) ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪೊಲೀಸ್, ಮಕ್ಕಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಡತನ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಸಂಚಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಮನ್ವಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು : ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಟ್ರಾಕ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ (Track Child Portal) ಮತ್ತು ‘ಖೋಯಾ-ಪಾಯಾ ಪೋರ್ಟಲ್’ (Khoya-Paya Portal) ನಂತಹ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚೈಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ಪ್‌ಲೈನ್ : ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ 1098 ಚೈಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ಪ್‌ಲೈನ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕಣ್ಗಾವಲು : ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ಸಕ್ಷಾ ಪಡೆ (RPF) ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಶಂಕಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತಾರೆ.

ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಪಾತ್ರವೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಹೇಗೆ, ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು.

ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಐಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಬೇಕು.

ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ

ಶಾಲೆಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ‘ಗುಡ್ ಟಚ್ – ಬ್ಯಾಡ್ ಟಚ್’ (Good Touch – Bad Touch), ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದದಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಯತ್ನದ ಅಗತ್ಯ

“ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಾಲ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ದಿನವು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಗು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ದುಃಖವಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಕಳವಳವಾಗಿದೆ.”

ಜಾಗೃತಿ, ಜಾಗರೂಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ, ಆಡಳಿತ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.